हे अग्ने त्वं प्रथम आद्य अंगिरस्तमोऽतिशयेनांगिरा भूत्वा कविर्मेधावी सन् देवानामन्येषां व्रतं कर्म परि भूषसि । परितोऽलंकरोषि । कीदृशस्त्वम् । विश्वस्मै भुवनाय समस्तलोकानुग्रहार्थं विभुर्बहुविधः । आहवनीयाद्यनेकरूपधारीत्यर्थः । मेधीरो मेधावान् द्विमाता द्वयोररण्योरुत्पन्नः । यद्वा । द्वयोर्लोकयोर्निर्माता । आयवे मनुष्यार्थं कतिधा चित् कतिभिः प्रकारैः सर्वत्र शयुः शयानः । तत्तन्मनुष्यगृहेऽवस्थितस्य तव प्रकारा इयंत इति न केनापि ज्ञायत इत्यर्थः ॥ भूषसि । भूष अलंकारे । भौवादिकः । विभुः । विप्रसंभ्यो ड्वसंज्ञायाम् (पा ३-२-१८०) इति विपूर्वाद्भवतेर्डुप्रत्ययः । कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वरत्वम् । भुवनाय । भूदूसूभ्रस्जिभ्यश्छंदसि (उ २-८०) इति क्युन् । योरनादेशे नित्स्वरेणाद्युदात्तत्वम् । मेधिरः । मेधृ संगमे च । अस्माद्बाहुलक इरन्प्रत्ययः । नित्स्वरः । द्विमाता । द्वौ मातरौ यस्यासौ द्विमाता । समासस्येत्यंतोदात्तत्वम् । शयुः । शीङ् स्वप्ने । भृमृशीत्यादिना (उ १-७) उप्रत्ययः । कतिधा । डत्यंतस्य किंशब्दस्य बहुगणपतुडति संख्या (पा १-१-२३) इति संख्यासंज्ञायां संख्याया विधार्थेधा (पा ५-३-४२) इति धाप्रत्ययः । आयवे । छंदसीणः (उ १-२) इत्येतेरुण् प्रत्ययः ॥ २ ॥