न स सखा॒ यो न ददा᳚ति॒ सख्ये᳚ सचा॒भुवे॒ सच᳚मानाय पि॒त्वः ।
अपा᳚स्मा॒त्प्रेया॒न्न तदोको᳚ अस्ति पृ॒णन्त᳚म॒न्यमर᳚णं चिदिच्छेत् ॥
अपा᳚स्मा॒त्प्रेया॒न्न तदोको᳚ अस्ति पृ॒णन्त᳚म॒न्यमर᳚णं चिदिच्छेत् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
न । सः । सखा᳚ । यः । न । ददा᳚ति । सख्ये᳚ । स॒चा॒॑भुवे᳚ । सच᳚मानाय । पि॒त्वः ।
अप᳚ । अ॒स्मा॒त् । प्र । इ॒या॒त् । न । तत् । ओकः᳚ । अ॒स्ति॒ । पृ॒णन्त᳚म् । अ॒न्यम् । अर᳚णम् । चि॒त् । इ॒च्छे॒त् ॥
अप᳚ । अ॒स्मा॒त् । प्र । इ॒या॒त् । न । तत् । ओकः᳚ । अ॒स्ति॒ । पृ॒णन्त᳚म् । अ॒न्यम् । अर᳚णम् । चि॒त् । इ॒च्छे॒त् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
व्यतिकरणे निन्दामाह। स पुरुषः सखा न भवति यः पुरुषः सचाभुवे सर्वदा सहभवनशीलाय सचमानाय सेवमानायोपसर्जनीभूताय सख्ये सखिजनाय पित्वः पितूनन्नानि न ददाति न प्रयच्छति। स सुहृन्न भवतीत्यर्थः। अस्माददातुः सख्युः सोऽप प्रेयात्। अपगच्छेत्। यद्येनं परित्यज्य गच्छेत्। इण् गतौ लिङि यासुट्। तर्हि तदोको निवासः सदनं नास्ति। न भवति। सदनं हि बन्धुभिः परिव्रुतम्। स गतः पुरुषः पृणन्तमन्नादिकं प्रयच्छन्तमन्यमरणं चिदर्थं स्वामिनमेवेच्छेत्। कामयेत॥४॥