ते हि द्यावा᳚पृथि॒वी मा॒तरा᳚ म॒ही दे॒वी दे॒वाञ्जन्म᳚ना य॒ज्ञिये᳚ इ॒तः ।
उ॒भे बि᳚भृत उ॒भयं॒ भरी᳚मभिः पु॒रू रेतां᳚सि पि॒तृभि᳚श्च सिञ्चतः ॥
उ॒भे बि᳚भृत उ॒भयं॒ भरी᳚मभिः पु॒रू रेतां᳚सि पि॒तृभि᳚श्च सिञ्चतः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ते । हि । द्यावा᳚पृथि॒वी इति᳚ । मा॒तरा᳚ । म॒ही इति᳚ । दे॒वी इति᳚ । दे॒वान् । जन्म᳚ना । य॒ज्ञिये॒ इति᳚ । इ॒तः ।
उ॒भे इति᳚ । बि॒भृ॒तः॒ । उ॒भय᳚म् । भरी᳚म॑भिः । पु॒रु । रेतां᳚सि । पि॒तृ॑भिः᳚ । च॒ । सि॒ञ्च॒तः॒ ॥
उ॒भे इति᳚ । बि॒भृ॒तः॒ । उ॒भय᳚म् । भरी᳚म॑भिः । पु॒रु । रेतां᳚सि । पि॒तृ॑भिः᳚ । च॒ । सि॒ञ्च॒तः॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
मातरा सर्वस्य जगतो निर्मात्र्यौ अत एव मही महत्यौ देवी देवनशीले यज्ञिये यज्ञार्हे ते द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ देवानिन्द्रादीञ्जन्मनैवेतो हि। प्राप्नुतः खलु। इण् गतौ। लिटि रूपम् । किञ्चोभे द्यावापृथिव्यौ भरीमभिर्भरणैर्नानाविधैरुभयम् जनं देवान्मनुष्यांश्च बिभृतः। धारयतः। पोशयतः। तथा पितृभिः पालकैर्देवैः सङ्गते ते पुरु पुरूण्यात्मीयानि रेतांस्युदकानि सिञ्चतः। क्षरतः। प्रत्यक्षेण धारयतः॥१५॥