श्रवणम्

10.110.9
य इ॒मे द्यावा᳚पृथि॒वी जनि᳚त्री रू॒पैरपिं᳚श॒द्भुव᳚नानि॒ विश्वा᳚ ।
तम॒द्य हो᳚तरिषि॒तो यजी᳚यान्दे॒वं त्वष्टा᳚रमि॒ह य᳚क्षि वि॒द्वान् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यः । इ॒मे इति᳚ । द्यावा᳚पृथि॒वी इति᳚ । जनि᳚त्री॒ इति᳚ । रू॒पैः । अपिं᳚शत् । भुव᳚नानि । विश्वा᳚ ।
तम् । अ॒द्य । हो॒तः॒ । इ॒षि॒तः । यजी᳚यान् । दे॒वम् । त्वष्टा᳚रम् । इ॒ह । य॒क्षि॒ । वि॒द्वान् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

त्वाष्ट्रसय्स् पशोर्वपायां य इमे इत्येषानुवाक्या। सुत्रितं च। य इमे द्यावापृथिवी जनित्री तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु। आ. ३-८। इति॥

यस्त्वष्टा देवो जनित्री विश्वस्य जनयित्र्याविमे द्यावापृथिवी। द्वन्द्वे दिवो द्यावेति द्यावादेशः। आद्युदात्तः। पृथिवीशब्दो ङीषन्तत्वेनान्तोदात्तः देवताद्वन्द्वे चेति पुर्वोत्तरपदयोः प्रक्रुतिस्वरत्वम्। द्यावापृथिव्यौ रूपैर्देवतिर्यङ्मनुष्याद्याकारैरपिंशत् रूपवत्यावकरोत्। पिश अवयवे तौदादिकः। शे मुचादीनामिति नुमागमः। तथा विश्वा सर्वाणि भुवनानि भूतजातानि रूपयुक्तान्यकरोत्। हे होतः यजीयान्यष्टृतमो विद्वान् सर्वम् जानन्स्त्वमिषितोऽस्माभिरध्येशितः प्रार्थितः सन्निह्नास्मिन्कर्मण्यद्यास्मिन्दिने तं त्वष्टारम् देवं यक्षि। स्तुतिभिर्हविर्भिर्वा यज। पूजय॥९॥