नि॒क्रम᳚णं नि॒षद᳚नं वि॒वर्त᳚नं॒ यच्च॒ पड्बी᳚श॒मर्व᳚तः ।
यच्च᳚ प॒पौ यच्च᳚ घा॒सिं ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि᳚ दे॒वेष्व᳚स्तु ॥
यच्च᳚ प॒पौ यच्च᳚ घा॒सिं ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि᳚ दे॒वेष्व᳚स्तु ॥
पदपाठः (Word-by-word)
नि॒॑क्रम᳚णम् । नि॒॑सद᳚नम् । वि॒॑वर्त᳚नम् । यत् । च॒ । पड्बी᳚शम् । अर्व᳚तः ।
यत् । च॒ । प॒पौ । यत् । च॒ । घा॒सिम् । ज॒घास᳚ । सर्वा᳚ । ता । ते॒ । अपि᳚ । दे॒वेषु᳚ । अ॒स्तु॒ ॥
यत् । च॒ । प॒पौ । यत् । च॒ । घा॒सिम् । ज॒घास᳚ । सर्वा᳚ । ता । ते॒ । अपि᳚ । दे॒वेषु᳚ । अ॒स्तु॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
यत् निक्रमणं नितरांक्रमतेयत्रतन्निक्रमणंस्थानं नितरांसीदत्यत्रेतिनिषदनं विवर्तनं विविधवर्तनं इतस्ततोलुंठनंयत्रतत् सर्वत्राधिकरणेल्युट् यच्चार्वतोऽश्वस्य पड्वीशंपादबंधनं यद्वा बंधनंपट् तद्वान्प्र- देशः अत्रसर्वत्रदेवार्थस्याश्वस्यरोमादीनामपिनिरर्थकत्वाभावायतत्स्थानमपि स्वीक्रियते यद्वा क्रि- यापरावगंतव्या आलंभसमयेनिग्रहेणयानिक्रमणादयश्चेष्टाःसंति ताइत्यर्थः यच्चपपौ यदुदकमपिबत् तच्चघासिंअदनीयंतृणादिकंजघासअभक्षयत् हेअश्व तेतवतातानिसार्वाणिनिक्रमणादिनि देवेष्वस्तु- संतु देवेषुव्याप्नोतु तान्यपिनिरर्थकानिमाभूवन्नित्यर्थः ॥ १४ ॥