ए॒ष च्छागः᳚ पु॒रो अश्वे᳚न वा॒जिना᳚ पू॒ष्णो भा॒गो नी᳚यते वि॒श्वदे᳚व्यः ।
अ॒भि॒प्रियं॒ यत्पु᳚रो॒ळाश॒मर्व᳚ता॒ त्वष्टेदे᳚नं सौश्रव॒साय᳚ जिन्वति ॥
अ॒भि॒प्रियं॒ यत्पु᳚रो॒ळाश॒मर्व᳚ता॒ त्वष्टेदे᳚नं सौश्रव॒साय᳚ जिन्वति ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ए॒षः । छागः᳚ । पु॒रः । अश्वे᳚न । वा॒जिना᳚ । पू॒ष्णः । भ॒गः । नी॒य॒ते॒ । वि॒श्व॑दे᳚व्यः ।
अ॒भि॒॑प्रिय᳚म् । यत् । पु॒रो॒ळाश᳚म् । अर्व᳚ता । त्वष्टा᳚ । इत् । ए॒न॒म् । सौ॒श्र॒व॒साय᳚ । जि॒न्व॒ति॒ ॥
अ॒भि॒॑प्रिय᳚म् । यत् । पु॒रो॒ळाश᳚म् । अर्व᳚ता । त्वष्टा᳚ । इत् । ए॒न॒म् । सौ॒श्र॒व॒साय᳚ । जि॒न्व॒ति॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
एषःछागः शृंगरहितोऽजः अश्वेन वाजिनाशीघ्रव्यापकेनाश्वेनसहपूष्णः पोषकस्याग्नेर्भागोभज- नीयः विश्वदेव्यः सर्वदेवार्हः अग्नेः सर्वदेवात्मकत्वात् तदर्हत्वेनसर्वदेवप्रियत्वं एवंविधोऽजः पुरः पुर- स्तान्नीयतेप्राप्यते यत् यस्मादेवंक्रियते तस्मात्प्रियंप्रीणयितारं पुरोडाशंपुरस्ताद्दातव्यमेनमजं त्वष्टा- सर्वस्योत्पादकोदेवः त्वष्टारूपाणिविकरोतीतिश्रुतेः । तूर्णव्यापकोऽग्निर्वाउभेत्वष्टुर्बिभ्यतुरित्युक्तत्वा- त् अहोरात्रेइतिवारणीइतिवेतियास्केनारणीबिभ्यतुरित्युक्तत्वात् अरणिसंबन्धोग्नेरेवेतिगम्यते अर्व- ताअरणवताश्वेनसहसौश्रवसाय देवानांशोभनान्नायतन्निमित्तं अभिजिन्वति प्रीतिहेतुकंकरोति ॥ ३ ॥