यो होतासी᳚त्प्रथ॒मो दे॒वजु᳚ष्टो॒ यं स॒माञ्ज॒न्नाज्ये᳚ना वृणा॒नाः ।
स प᳚त॒त्री᳚त्व॒रं स्था जग॒द्यच्छ्वा॒त्रम॒ग्निर᳚कृणोज्जा॒तवे᳚दाः ॥
स प᳚त॒त्री᳚त्व॒रं स्था जग॒द्यच्छ्वा॒त्रम॒ग्निर᳚कृणोज्जा॒तवे᳚दाः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
यः । होता᳚ । आसी᳚त् । प्र॒थ॒मः । दे॒व॑जु᳚ष्टः । यम् । स॒म्॑आञ्ज᳚न् । आज्ये᳚न । वृ॒णा॒नाः ।
सः । प॒त॒त्रि । इ॒त्व॒रम् । स्थाः । जग᳚त् । यत् । श्वा॒त्रम् । अ॒ग्निः । अ॒कृ॒णो॒त् । जा॒त॑वे᳚दाः ॥
सः । प॒त॒त्रि । इ॒त्व॒रम् । स्थाः । जग᳚त् । यत् । श्वा॒त्रम् । अ॒ग्निः । अ॒कृ॒णो॒त् । जा॒त॑वे᳚दाः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
यो वैश्वानरोऽग्निर्देवजुष्तो दैवैः सेवितः प्रथमो मुख्यो होतासीत् अभूत् यं च वैश्वानराग्निं यजमाना वृणाना आज्येन समाञ्जन् समज्ञति जातवेदा जातप्रज्ञो जातधनो वा वैश्वानरोऽग्निः पतत्रि पतनशीलं पक्षिजातमित्वरं गमनशीलं सरीसृपादिकं स्थाः स्थावरं वृक्षादिरूपं च जगत्। स्थावरं जङ्गमं च यज्जगदित्यर्थः। श्वात्रं क्षिप्रमेवाकृणोत् अजनयत्। तथा च यास्कः। स पतत्रि चेत्वरं स्थावरं जङ्गमं च यत्तत्क्षिप्रमग्निरकरोज्जातवेदाः। नि. ५-३। इति॥४॥