प्रथि᳚ष्ट॒ यस्य᳚ वी॒रक᳚र्ममि॒ष्णदनु᳚ष्ठितं॒ नु नर्यो॒ अपौ᳚हत् ।
पुन॒स्तदा वृ᳚हति॒ यत्क॒नाया᳚ दुहि॒तुरा अनु᳚भृतमन॒र्वा ॥
पुन॒स्तदा वृ᳚हति॒ यत्क॒नाया᳚ दुहि॒तुरा अनु᳚भृतमन॒र्वा ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्रथि᳚ष्ट । यस्य᳚ । वी॒र॑क᳚र्मम् । इ॒ष्णत् । अनु᳚॑स्थितम् । नु । नर्यः᳚ । अप᳚ । औ॒ह॒त् ।
पुन॒रिति᳚ । तत् । आ । वृ॒ह॒ति॒ । यत् । क॒नायाः᳚ । दु॒हि॒तुः । आः । अनु᳚॑भृतम् । अ॒न॒र्वा ॥
पुन॒रिति᳚ । तत् । आ । वृ॒ह॒ति॒ । यत् । क॒नायाः᳚ । दु॒हि॒तुः । आः । अनु᳚॑भृतम् । अ॒न॒र्वा ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
यथा स्वांशेन भगवान्रुद्रः प्रजापतिर्वास्तोष्पतिं रुद्रमसृजत् तदेतदादिभिस्तिसृभिर्वदति। यस्य प्रजापतेरिष्णदेषणवद्वीरकर्मम्। लङ्गव्यत्ययः। वीरकर्म। रेत इत्यर्थः। येन रेतसोत्पन्ना वीरा भवन्ति तादृग्रेतः प्रथिष्ट प्रथितमासीत् तद्रेतोऽनुष्टितं प्रजापतिनापत्यार्थं निषिक्तम् नर्यो नरेभ्यो हितो यद्वा नेतृभ्यो देवेभ्यो हितो रुद्रोऽपौहत्। अपोहति। तदेवाह। पुनन्तद्रेत आ वृहति। सर्वत उत्खिदति। उद्गमयति पुरुषाकारेण स्वयमुत्पन्नः सन्। कीदृशं रेतः। यद्रेतः कनायाः कान्ताया दुहितुः स्वपुत्र्याः। तस्यामित्यर्थः। तत्र प्रजापतिनानुभृतमाः आसीत्। आस्तेः सिपि। कीदृशो रुद्रः। अनर्वान्यस्मिन्नप्रत्यृतः। प्रजापतिर्वै स्वां दुहितरमभ्यधायद्दिवमित्यन्य आहुरुषसमित्यन्ये। ऐ. ब्रा. ३-३३। इति ब्राह्मणम्॥५॥