पि॒ता यत्स्वां दु᳚हि॒तर᳚मधि॒ष्कन्क्ष्म॒या रेतः᳚ संजग्मा॒नो नि षि᳚ञ्चत् ।
स्वा॒ध्यो᳚॑जनय॒न्ब्रह्म᳚ दे॒वा वास्तो॒ष्पतिं᳚ व्रत॒पां निर᳚तक्षन् ॥
स्वा॒ध्यो᳚॑जनय॒न्ब्रह्म᳚ दे॒वा वास्तो॒ष्पतिं᳚ व्रत॒पां निर᳚तक्षन् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
पि॒ता । यत् । स्वाम् । दु॒हि॒तर᳚म् । अ॒धि॒॑स्कन् । क्ष्म॒या । रेतः᳚ । स॒म्॑ज॒ग्मा॒नः । नि । सि॒ञ्च॒त् ।
सु॒॑आ॒ध्यः᳚ । अ॒ज॒न॒य॒न् । ब्रह्म᳚ । दे॒वाः । वास्तोः᳚ । पति᳚म् । व्र॒त॒॑पाम् । निः । अ॒त॒क्ष॒न् ॥
सु॒॑आ॒ध्यः᳚ । अ॒ज॒न॒य॒न् । ब्रह्म᳚ । दे॒वाः । वास्तोः᳚ । पति᳚म् । व्र॒त॒॑पाम् । निः । अ॒त॒क्ष॒न् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
पिता प्रजापतिर्यद्यदा स्वां दुहितरं दिवमुशं वाधिष्कन् अध्यस्कन्दत् तदानीमेव क्ष्मया पृथिव्या सह सञ्ज्ग्मानः सङ्गच्छमानः प्रजापतिरस्मिल्लोके रोहितो भुत्वा रेतो नि षिञ्चत्। निषेकमकरोत्। तामृश्यो भूत्वा रोहितं भुतामभ्यैदिति ब्राह्मणम्। ऐ. ब्रा. ३-३३। तदानीं स्वाध्यः सुध्यानाः सुकर्माणो वा देवा ब्रह्माजनयन्। उदपादयन्। किं तद्ब्रह्मेति तदाह। वास्तोष्पतिं यज्ञवास्तुस्वामिनं व्रतपां व्रतस्य कर्मणो रक्षः प्रभृतिभ्यः पालकं निरक्षन्। समुदपादयन्। यज्ञवास्तुस्वामित्वं दत्त्वा कर्मरक्षकत्वेन निर्मितवन्त इत्यर्थः॥७॥