सं॒व॒त्स॒रीणं॒ पय᳚ उ॒स्रिया᳚या॒स्तस्य॒ माशी᳚द्यातु॒धानो᳚ नृचक्षः ।
पी॒यूष᳚मग्ने यत॒मस्तितृ᳚प्सा॒त्तं प्र॒त्यञ्च᳚म॒र्चिषा᳚ विध्य॒ मर्म᳚न् ॥
पी॒यूष᳚मग्ने यत॒मस्तितृ᳚प्सा॒त्तं प्र॒त्यञ्च᳚म॒र्चिषा᳚ विध्य॒ मर्म᳚न् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
सं॒व॒त्स॒रीण᳚म् । पयः᳚ । उ॒स्रिया᳚याः । तस्य᳚ । मा । अ॒शी॒त् । या॒तु॒॑धानः᳚ । नृ॒॑च॒क्षः॒ ।
पी॒यूष᳚म् । अ॒ग्ने॒ । य॒त॒मः । तितृ᳚प्सात् । तम् । प्र॒त्यञ्च᳚म् । अ॒र्चिषा᳚ । वि॒ध्य॒ । मर्म᳚न् ॥
पी॒यूष᳚म् । अ॒ग्ने॒ । य॒त॒मः । तितृ᳚प्सात् । तम् । प्र॒त्यञ्च᳚म् । अ॒र्चिषा᳚ । वि॒ध्य॒ । मर्म᳚न् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे नृचक्षो नृणां द्रष्टरग्ने उस्रियायाः गोः। उस्रियाहीति गोनामसु पाठात्। संवत्सरीणं संवत्सरेण भवं यत्पयोऽस्ति यातुधानो राक्षसस्तसमाशीत्। तत्पयो मा भक्षयतु। किञ्च यतमो यो राक्षसः पीयूशं पीयूषेण। विभक्तिव्यत्ययः। अस्मदीयाया गोः पयसा तितृप्सात् आत्मानं तर्पयितुमिच्छति तं प्रत्यञ्चं युद्धायात्मानं प्रतिगतं राक्षसं मर्मन् मर्मणि प्राणवियोगस्थानेऽर्चिषा स्वकीयेन तेजसा विध्य। ताडय। मारयेत्यर्थः॥१७॥