श्रवणम्

10.85.8 समानपद
स्तोमा᳚ आसन्प्रति॒धयः᳚ कु॒रीरं॒ छन्द᳚ ओप॒शः ।
सू॒र्याया᳚ अ॒श्विना᳚ व॒राग्निरा᳚सीत्पुरोग॒वः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
स्तोमाः᳚ । आ॒स॒न् । प्र॒ति॒॑धयः᳚ । कु॒रीर᳚म् । छन्दः᳚ । ओ॒प॒शः ।
सू॒र्यायाः᳚ । अ॒श्विना᳚ । व॒रा । अ॒ग्निः । आ॒सी॒त् । पु॒रः॒॑ग॒वः ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

सूर्याया रथस्य सोत्मास्त्रिवृधादयः प्रतिधिय आसन्। प्रतिधीयन्त इति प्रतिधय ईषातिर्यगायतकाष्ठादयः। तथा कुरीरं छन्दः कुरीरनामकं छन्दोऽनस ऒपशोऽभवत्। येनोपशेरते स ओपशः। तादृशायाः सूर्याया अश्विनाश्विनौ वरा वरावास्तामिति शेषः। तस्या विवाहे पुरोगवः पुरोगन्ता पुरतोगन्ता यः पूर्वमेव प्रस्तावार्थं गच्छति तत्स्थानीयोऽग्निरासीत्। प्रजाप्रतिर्वै सोमाय राज्ञे दुहितरं प्रायच्छत्सूर्यां सावित्रीं तस्यै सर्वे देवा वरा आगच्छन्नित्यादि हि ब्राह्मणम् । ऐ. ब्रा. ४-७। अत्रायमभिप्रायः। प्रजापतिः सविता स्वदुहितरं सोमाय प्रायच्छत्। सोमाय दास्यामिति मनीशामकरोत्। तस्मिन्समये पुत्र्या उपचारर्त्ज [रदानान्युक्त्वान्यभवन्। तथा च सत्यश्चिनौ प्रबलौ सन्तावाजिं पुरतो गत्वा तामलभेतामिति। उत्तरत्रापि सोमो वधूयुरभवदित्यादिनायमेवार्थः स्पष्टो भविष्यति। योषावृणीत जेन्येत्यादिकमुक्तम्। ऋ. १-११९-५॥८॥